هیچ کس به اندازه ابلهی که زبانش را نگه می دارد به یک مرد عاقل شباهت ندارد.

سنت فرانسیس

برگردان: نسترن موسوی

یکی از بهترین راهها برای بیدارکردنِ شوق خواندن در بچه‌ها، پر کردن خانه از خواندنی و کتاب است.

حال چه نوع کتابهایی باید داشته‌باشید؟

از بچههایتان در مورد علایقشان بپرسید. اگر سن‌شان کمتر از آن است که در این زمینه ترجیحی داشته‌باشند، به کتابخانۀ محله‌تان بروید. کتابدارها احتمالاً میتوانند کتابهای مناسبی را برای کودکتان پیشنهاد بدهند.

چند نکتۀ دیگر که خوب است بدانید:

انتخابهای متنوع داشته باشید:

کتاب‌های مصور مقوایی[1] یا کتابهای پارچهای با بافتهای مختلف برای خردسالان انتخاب کنید. کودکان پیشدبستانی از خواندن کتابهای الفبا، کتابهای ترانه و کتابهای تصویری لذت میبرند. کودکان دبستانی از انواع مختلف کتاب لذت میبرند؛ تخیلی، غیرتخیلی، شعر و همینطور واژه‌نامهها و دیگر کتابهای مرجع.

کودکان می‌توانند مطالب کتابهایی را بفهمند که خودشان به تنهایی نمی‌توانند بخوانند. اگر کتابی چالشبرانگیز توجه فرزندتان را جلب کرد ــ که توانایی تنها خواندن آن را نداشت ــ آن را برایش بلند بخوانید یا قصه‌گویی کنید. کودکان خردسال میتوانند به تصویرهای کتاب نگاه کنند و در هنگام گوش دادن سؤال بپرسند.

خواندنیها را تنها به کتاب محدود نکنید.

کودکان ممکن است از خواندن این موارد هم لذت ببرند:

  • مجلهها (مخصوص کودکان)
  • کتابهای صوتی
  • کارت پستالها، ایمیلها و پیامکهای آشنایان
  • آلبوم عکسها یا کلاژها
  • روزنامهها
  • کتابهای ‌مصور
  • مطالب اینترنتی
  • بازیهای رایانهای حروف الفبا و بازیهای آموزش خواندن
  • کتابهای الکترونیکی

خواندنیها را دم دست بگذارید:

کتاب‌هایی را با جلد محکم و مقاوم در کنار بقیۀ اسباببازیها بگذارید تا با خیال راحت آن‌ها را زیرورو کنند. اگر کتابها را کنار کمد لباسو صندلی مخصوص غذا خوردن بگذارید، وقت لباس پوشیدن یا غذا خوردن می‌توانند کمک خوبی برای سرگرم کردن کودک شما باشند.

حتی میتوانید کتابهای پلاستیکی را با کودکتان به حمام ببرید!

یک سری کتاب کنار مبل راحتی و فضای استراحتتان بگذارید؛ اینطور میتوانید بعد از غذا خوردن و پیش از خواب عصرگاه برای کودکتان کتاب بخوانید.

یک فضای خاص برای خواندن تدارک ببینید:

همینطور که بچه‌ها بزرگ میشوند، در جایی از خانه که بیشتر وقتشان را در آنمیگذرانند، قفسه‌هایی با کتابها و مجلات مناسب سن‌شان بگذارید. این قفسه را جذاب درست کنید و آن را طبقهبندی شده و منظم نگه دارید. بعضی از کتابها را طوری قرار دهید که جلدشان رو به بیرون باشد و به راحتی قابل دسترسی و پیدا کردن باشند.

سبدی پر از کتاب و مجله درست کنار جایی که بیشتر مواقع مینشینند، بگذارید.

یک گوشۀ دنج برای خواندن تدارک ببینید، و برای اینکه کودکانتان را تشویق به خواندن کنید، هر روز یک زمان مخصوص را برای " گوشۀ دنج خواندن" تعیین کنید.

فضای خواندن را جذاب نگه دارید:

مطمئن شوید که فضای خواندن نور خوب و مناسب دارد.

هر از چند گاهی چیدمان این فضا را تغییر دهید.

کتابهای فصلی و مجلههای مختلف اضافه کنید.

کتابهایی را در این محیط بگذارید که محتوایشان مطالب مورد علاقۀ کودکانتان یا مطالبی باشد که در مدرسه می‌آموزند.

این گوشۀ دنج را با آثار هنری یا نوشتههای کودکانتان تزیین کنید.

یک پخش سیدی یا ضبط برای گوش دادن به کتابهای صوتی در این فضا بگذارید.

کودکان را تشویق کنید خواندنیها را بسازند:

قسمتی از خانه را به عنوان محل "هنر نوشتن" تعیین کنید و کودکتان را تشویق کنید که کتاب، پوستر و کلاژهایی بسازد که از عکسها و نوشتههای خودشان درست شده‌باشد.

بچهها عاشق این هستند چیزهایی را بخوانند که خودشان نوشته‌اند، یا چیزهایی را که خودشان ساختهاند، به خانواده و دوستانشان نشان دهند.

برای حس و حال فضا فکری کنید:

راههای دیگری برای تشویق کودکان به خواندن:

  • برای کودکتان یک فضای دنج و مخصوص، زمانی آرام و خالی فراهم کنید تا با خیال راحت بخواند یا بنویسد.
  • محدودیتی برای مدت زمانی که کودکتان در مقابل تلویزیون، کامپیوتر و بازیهای ویدیویی سپری میگذراند، تعیین کنید. مطمئن شوید که زمان خالی برای مطالعه دارد.
  • فعالیتهای خواندن را در فضاهای خانوادگیتان هم داشته‌باشید. برای فرزندتاندر مورد کتابخوانی و رسانه‌ها خط‌مشی مشخص کنید. حتی با وجود استفادۀ بالا از فناوری در این عصر، باز هم والدین می‌توانند تعیین کنند که در زمان داستانخوانی، چه مقدار نشریات کاغذی و چه مقدار نشریات و رسانههای دیجیتالی میتواند استفاده شود.

خواندن کتاب الکترونیکی الزاماً به معنای نابودی زمان[2] نیست. مهم این است که مطمئن شوید به طور منظم با داستان به هر شکلی که باشد، درگیر هستند.

  • باهم ‌بخوانید :

               یک کتاب را بلند بخوانید یا از فرزندتان بخواهید برایتان از روی مطلب مجلۀ مورد علاقهتان بخواند.

             این عادت را در خانواده ایجاد کنید که در کنار هم بنشینید و هر کدام کتاب خودتان را بخوانید، در این صورت می توانید زمانی آرامشبخش را کنار هم سپری کنید.

منبع: www.kidshealth.org

 


[1] Board book

[2] Lap-time

امروز: س 03 05 96